هم‌زمان با افزایش دمای هوا، احتمال بروز قطعی برق و وقوع سایر شرایط اضطراری، رعایت اصول صحیح نگهداری داروها بیش از هر زمان دیگری اهمیت پیدا می‌کند؛ زیرا نگهداری نامناسب، به‌ویژه در مورد داروهای حساس به دما، می‌تواند کیفیت، پایداری و اثربخشی آن‌ها را تحت تأثیر قرار داده و روند درمان بیماران را با چالش مواجه کند.

به گزارش روابط عمومی معاونت غذا و دارو، دکتر محمدمهدی مجاهدیان، معاون غذا و دارو دانشگاه علوم پزشکی ایران، با اشاره به اینکه ارزیابی سلامت دارو پس از قطعی برق نیازمند بررسی مجموعه‌ای از عوامل است، اظهار کرد: صرف طولانی بودن قطعی برق، به‌تنهایی نمی‌تواند ملاک نگهداری یا کنار گذاشتن دارو باشد.

وی با بیان اینکه داروهای حساس به دما از آسیب‌پذیرترین فرآورده‌های دارویی در شرایط بحران هستند، افزود: انسولین، بسیاری از واکسن‌ها، فرآورده‌های بیولوژیک و برخی داروهای دیگر باید مطابق شرایط درج‌شده در بروشور یا برچسب محصول نگهداری شوند که در بسیاری از موارد، دمای مناسب نگهداری آن‌ها بین ۲ تا ۸ درجه سانتی‌گراد است.

مجاهدیان با تأکید بر اهمیت حفظ زنجیره سرد داروها ادامه داد: در زمان قطعی برق، تا حد امکان از باز و بسته کردن غیرضروری درِ یخچال خودداری شود. همچنین در صورت طولانی شدن قطعی برق، می‌توان داروهای یخچالی را در محفظه یا کیف عایق حرارتی به همراه پک‌های سرد نگهداری کرد؛ البته دارو نباید به‌طور مستقیم با یخ یا پک سرد در تماس باشد، زیرا یخ‌زدگی نیز همانند گرمای شدید می‌تواند به برخی فرآورده‌های دارویی آسیب وارد کند.

عضو هیات علمی دانشگاه با اشاره به اینکه همه داروها نیازمند نگهداری در یخچال نیستند، گفت: بسیاری از قرص‌ها، کپسول‌ها، شربت‌ها، قطره‌ها و پمادها برای نگهداری در دمای کنترل‌شده اتاق طراحی شده‌اند، اما این موضوع به معنای مقاومت آن‌ها در برابر گرمای شدید نیست. قرار گرفتن طولانی‌مدت داروها در معرض نور مستقیم خورشید، داخل خودرو، کنار پنجره، آشپزخانه یا سایر محیط‌های دارای نوسان دمایی، می‌تواند کیفیت و اثربخشی دارو را کاهش دهد.

معاون غذا و دارو دانشگاه علوم پزشکی ایران تأکید کرد: شرایط نگهداری درج‌شده روی بسته‌بندی یا بروشور هر دارو باید همواره ملاک اصلی مصرف‌کنندگان باشد. همچنین در صورت مشاهده تغییر رنگ، تغییر بو، تغییر قوام، ترک‌خوردگی قرص‌ها، ذوب شدن کپسول‌های ژلاتینی یا هرگونه تغییر ظاهری غیرطبیعی، از مصرف دارو خودداری کرده و برای بررسی وضعیت آن با داروساز مشورت شود.

وی با تأکید بر ضرورت آمادگی خانواده‌ها برای مواجهه با شرایط اضطراری اظهار کرد: افرادی که داروهای حساس به دما یا داروهای حیاتی مصرف می‌کنند، بهتر است پیش از وقوع بحران، یک کیف دارویی شرایط اضطراری آماده داشته باشند. نگهداری مقدار کافی از داروهای مصرف روزانه برای چند روز، همراه داشتن نسخه یا فهرست داروها و آماده‌سازی یک کیف دارویی شرایط اضطراری، می‌تواند در زمان اختلال در دسترسی به خدمات درمانی یا دارویی، از بروز مشکلات جدی جلوگیری کند.

مجاهدیان افزود: این کیف باید متناسب با شرایط هر فرد تهیه شود و علاوه بر داروهای اختصاصی بیمار، می‌تواند شامل داروهای مورد نیاز بیماران مبتلا به بیماری‌های مزمن، تب‌بر و مسکن، محلول خوراکی جبران کم‌آبی (ORS)، اسپری‌های استنشاقی بیماران مبتلا به آسم، مواد ضدعفونی‌کننده، پانسمان‌های اولیه و سایر اقلام ضروری با نظر پزشک یا داروساز باشد. همچنین توصیه می‌شود تاریخ انقضای داروها و سلامت اقلام موجود در این کیف به‌صورت دوره‌ای بررسی و در صورت نیاز جایگزین شوند.

دکتر مجاهدیان در پایان با تأکید بر اینکه حفظ کیفیت دارو، بخشی جدایی‌ناپذیر از فرآیند درمان است، خاطرنشان کرد: در شرایط قطعی برق یا سایر بحران‌ها، تنها به توصیه‌های علمی، اطلاعات درج‌شده در بروشور دارو و نظر داروساز یا پزشک استناد کنید و از هرگونه تصمیم‌گیری یا مصرف خودسرانه دارویی که نسبت به سلامت آن تردید وجود دارد، خودداری کنید.